İzmir-Denizli arası 250 km, Denizli-Pamukkale arası 18 km. “ Hierapolis antik kentinin bulunduğu Pamukkale’ye, izmir yönünden gelindiğinde Sarayköy-Akköy-Karahayıt yolu ile, Muğla-Tavas üzeri gelindiğinde Denizli-Dinar yolundan ulaşılabilir. Karahayıt’ta, Pamukkale’dekine benzer özellikte şifalı su kaynakları vardır.
Kentin adı Helen dilinde “Kutsal kent” anlamına gelir. Byzantionlu Stephanus, kentin adını, sahip olduğu birçok tapmaktan aldığını yazar. Çeşitli kaynaklara göre kent Pergamon kralı II. Eumenes tarafından kurdurulmuş ve adını Bergama’nın söylencesel kurucusu Telephos’un eşi Hiera’dan almıştır. Pamukkale ve Hierapolis, UNESCO tarafından “İnsanlığın Ortak Mirası” listesine alınmıştır.
Pamukkale‘yi Pamukkale yapan, Çökelez dağından çıkan suyun bileşimindeki kirecin çökmesi sonucu oluşmuşlardır. Tam bir doğa harikası olan travertenler son yıllarda korumaya alınmıştır. Su, içinden aktığı arklarda da aynı çökeltiyi bırakır. Bu yüzden Hierapolis ve travertenler, taşıtlar girişteki otoparka bırakılarak gezilebilir. Pamukkale suyu, ilkçağdan beri şifalı kabul edilmektedir. Çıktığı yerdeki sıcaklığı 35 C derece dolayında olan suyun tadı acıdır. Kalsiyum bikarbonat, kalsiyum sülfat, sodyum, magnezyum, karbondioksit gibi mineraller İçeren bu suların kalp, damar hastalıkları, romatizma, hipertansiyon, idrar yolu iltihapları, deri, böbrek ve göz hastalıklarına iyi geldiğine inanılmaktadır.
Nekropolis: Sarayköy-Akköy-Karahayıt yönünden gelindiğinde gezgini öncelikle Hierapolis kentinin nekropolisi (mezarlığı) karşılar. Kutsal kente, genellikle şifa bulmak için gelen yabancılardan ölenler, kendi geleneklerine göre gömülmüşler. Böylece tam anlamıyla mezarlardan oluşan bir Babil Kulesi çıkmış ortaya. Mezar odaları, lahitler, anıt mezarlar, tümülüsler yanyana. İlkçağda bu nekropoliste mezar yeri bulmak sorun olmuş. Çoğu zaman, eski mezarlara tecavüzler başlamış. Bunun üzerine mezar sahipleri, mezarlarını çeşitli önlemlerle korumak istemişler. Vakıf kurma, kente yardım etme gibi önlemlerin yanı sıra, ilençten (beddua) yardım umanlar da olmuş.
St Philip Martyrionu: Hierapolis kalıntılarının kuzeyinde yukarıda yer alan bir şehitliktir. Hristiyan azizi olan Philip Hierapolis’te ölmüş ve burada gömülmüştür.
Tiyatro: Özellikle sahne kabartmaları ile tanınan bu tiyatro italyan arkeologlar tarafından tamamen kazılarak ortaya çıkarıldı ve restorasyonu devam ediyor. Sahne kabartmalarında yer alan Apollon ve Artemis’le ilgili sahnelerin bir kısmı müze/hamam binasında sergilenmekte. Tiyatronun bulunduğu yerden kent olanca ihtişamı ile görülüyor.
Cin Deliği ve Apollon Tapınağı: Tiyatroya çıkarken sağda kalan özel İdare Oteli’nin arkasında kalan bu yer içinden çıkan kükürtlü gaz nedeniyle halk arasında ‘Cin Deliği’ olarak adlandırılır. Mağara ağzı mimari düzenlemeden geçirilerek öbür dünyaya açılan yol olarak kabul edilmiştir. Tapınak, Cin Deliği nin kuzeyinde, tiyatronun önündeki düzlemdedir. MÖ 4 yy’a tarihlenen çeşme ile bir kompleks olarak değerlendirilmektedir. MÖ 3 yy’dan kalan avlunun sütun sıraları yerli yerinde durmaktadır.
Müze/Hamam: MÖ 2 yy’a tarihlenen ve kentin sıcak suyundan yararlanmak amacıyla yapılmış olabileceği düşünülen hamam bugün müze olarak kullanılmakta. Spor yapılabilen avlusuyla da dikkat çeken bu yapıda sergilenen heykel ve kabartmalar kentte yapılan kazılarda bulunmuş.
Domitian Takı: Kenti kuzey ve güney i bu tak MS 82-83″ ‘ yıllarında yapılmıştır. Kenti ikiye ayıran sütunlu yolun başlangıcını belirler. Takın güneyinde bulunan f tuvaletler ve anıtsal çeşme görülmesi gereken diğer yapılardır.
